Aquarium
Afbeelding van Wikimedia Commons
Het aquarium zelf, de vierkante glazen bak, is een van de belangrijkste investeringen wanneer je met deze hobby begint. Dat lijkt misschien vanzelfsprekend, maar het wordt vaak over het hoofd gezien. Veel mensen die hun eerste aquarium beginnen, besteden meer tijd aan de keuze van vissen en planten, van elektrische apparatuur en van het grind, dan aan de vraag hoe de bak zelf eruit moet zien en waar hij moet staan.
De meeste apparatuur en inrichting kun je gemakkelijk vervangen als blijkt dat ze niet geschikt zijn. Het verplaatsen of vervangen van een aquarium dat in eerste instantie vol water, vissen en planten zit, kost veel meer moeite.
Grootte
Hoe groter het aquarium, hoe beter. Als je een aquarium van 40 liter en een van 150 liter hebt, merk je al snel dat het grootste aquarium gemakkelijker te onderhouden en schoon te houden is. (De laatste betta die ik had, hield ik in een bak van 375 liter met enkele andere vissen en veel planten, en volgens mij vond hij dat precies groot genoeg.)
De waterwaarden kunnen in kleine aquaria erg instabiel worden. Dat is stressvol voor vissen, planten en de levensbelangrijke bacterieflora in het aquarium. Problemen ontwikkelen zich daar vaak ook sneller. Het verhaal van de onervaren aquariaan die in paniek raakt wanneer hij merkt dat er iets mis is met een van zijn vissen, en de situatie nog erger maakt terwijl hij probeert ze te redden, horen we steeds opnieuw in andere varianten.
Een groot aquarium kan je natuurlijk niet tegen alle beginnersfouten beschermen, maar het kan je wel kostbare tijd geven om na te denken of iemand om hulp te vragen wanneer de balans in je aquarium zoekraakt.
Voor een beginner is het daarom het beste om te beginnen met een aquarium van minstens 80 liter (en liefst meer), zodat het niet onnodig moeilijk wordt om een omgeving in stand te houden waarin de vissen kunnen gedijen. Als een betta de enige vis is die je wilt houden, kan een kleiner aquarium geschikter zijn, maar ga bij voorkeur nooit onder 30 liter. Bedenk ook dat zo'n klein aquarium veel minder stabiel is dan een groter aquarium.
Veel mensen hebben in mijn gastenboek geschreven en gevraagd waarom hun betta ziek is geworden. Sommigen hielden hun betta in bakken van minder dan 20 liter; dat kan een deel van het antwoord zijn.
Goudvissenkom
Een goudvissenkom is een oud ontwerp dat er misschien mooi uitziet op een plank, maar minder geschikt is voor praktisch gebruik. Als je de kom helemaal vult om de vissen zo veel mogelijk water te geven, wordt het wateroppervlak kleiner. Daardoor kan er gemakkelijk te weinig zuurstof voor de vissen zijn.
Afbeelding van Wikimedia Commons
Als je de kom maar half vult, wordt het oppervlak groter, maar halveert ook de hoeveelheid water. Dat is een probleem, omdat de meeste goudvissenkommen van oorsprong te klein zijn om een goed onderkomen voor vissen te vormen.
Je kunt de vis in een kom ook moeilijk goed zien, omdat het gebogen oppervlak het licht vervormt.
Veel mensen die een betta in een kom houden, klagen dat de betta passief is. Hij ligt daar maar en doet nooit iets. Dat vind ik niet zo vreemd. Als je je betta als een groente bewaart, gedraagt hij zich als een groente. Dat is natuurlijk voor geen van beide partijen bijzonder interessant.
Als je hem daarentegen wat meer leefruimte geeft, wordt hij levendiger, voelt hij zich beter en wordt het interessanter om hem te volgen. Als consument krijg je meer waar voor je geld, terwijl de betta een beter leven krijgt.
Aangezien een klein aquarium vaak minder kost dan een kom en algen veel moeilijker van een gebogen oppervlak te verwijderen zijn dan van een recht oppervlak, is het moeilijk om goede redenen te zien om voor een kom in plaats van een aquarium te kiezen. Als je de kommen mooi vindt, kun je er bijvoorbeeld bloemen in planten.
Als je erop staat je betta in een kom te houden, moet je er in elk geval voor zorgen dat de kom op een plaats staat waar de temperatuur nooit onder 20 graden Celsius komt. Als de kamer kouder kan worden, heb je een verwarming in de kom nodig of moet je de betta vervangen door een vis die kouder water verdraagt (maar geen goudvis; dat is een van de soorten die het minst geschikt is voor een kom).
Als je de kom ongeveer voor twee derde vult, bereik je een compromis tussen de behoefte aan zo veel mogelijk water en de behoefte aan een zo groot mogelijk oppervlak. Je kunt bijvoorbeeld een deksel van plexiglas maken als je wilt dat de betta warme en vochtige lucht kan inademen.
Gedeeltelijke waterwissels moeten minstens eenmaal per week worden uitgevoerd. Controleer of het nieuwe water de juiste temperatuur heeft voordat je het in de kom doet; betta's zijn gevoelig voor temperatuurschommelingen.
Frame of volledig glas?
Veel toekomstige aquariumeigenaars vragen zich af wat beter is: een aquarium met frame of een aquarium dat volledig uit glas bestaat. Het maakt niet uit wat je kiest. Beide constructies zijn even stevig. Als het barst, barst het. Zorg er in elk geval voor dat je verzekering voor waterschade in orde is. Die is betaalbaarder dan je denkt.
De meeste mensen vinden volledig glazen aquaria het mooist.
Als je erop let dat je het aquarium volledig waterpas neerzet en dat de ondergrond niet verdraaid is, zou het goed moeten gaan. Als je voor een aquarium van volledig glas kiest, is het verstandig om onder de glazen bodem een onderlegmat, een plaat piepschuim of iets vergelijkbaars te leggen om de druk beter te verdelen. Verwijder zorgvuldig alle vuil onder de glazen bodem voordat je het aquarium op zijn plaats zet.
Afdekglas
Betta's hebben een aquarium met afdekglas of een goed afsluitende lichtkap nodig.
Afdekglas bestaat uit glasplaten die boven op het aquarium liggen en voorkomen dat de vis eruit springt. Ze houden ook de lucht boven het water warm en vochtig, wat ideaal is voor betta's.
Sommige aquaria hebben een dicht deksel (lichtkap) zonder afdekglas. Zolang de bovenkant voorkomt dat vissen eruit springen en de luchtvochtigheid vasthoudt, heb je geen extra afdekglas nodig.
Kweekbakken
Veel kwekers hebben hun huis vol staan met kleine bakken van twee liter waarin betta's zwemmen. Met enkele honderden agressieve strijders in huis heeft het weinig zin om voor allemaal een 'echt' aquarium te regelen.
Voordat je betta's of jongen in piepkleine bakken gaat zetten, moet je je natuurlijk goed verdiepen in de behoeften van de vissen. Je moet er ook op voorbereid zijn dat je in alle bakken meerdere keren per week het water moet verversen. Dat moet je elke week gedurende meerdere maanden doen. Maak voordat je begint gerust een kleine schatting van het aantal werkuren.